Erzurum İli
Büyükbaş Hayvan
Islahı Projesi
2005 – 2010
Proje koordinatörlüğü:
Erzurum Valiliği
Sorumlu Kuruluş:
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Erzurum İl
Müdürlüğü
İşbirliği yapılacak kuruluşlar:
Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü
Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Tarım Kredi Kooperatifleri 13. Bölge Müdürlüğü
Erzurum Bölgesi Veteriner Hekimler Odası
Erzurum Ticaret Borsası
Erzurum Ziraat Odası
Destekleyen Kuruluşlar:
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
Erzurum Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü
Birleşmiş Milletler Gelişme Programı (UNDP) - Atatürk Üniversitesi
Bakü Tiflis Ceyhan (BTC) Erzurum Projesi - Atatürk Üniversitesi
Durum Tespiti (Problem)
Erzurum ilinde büyükbaş hayvan başına verim çok düşüktür.
2003 yılı verilerine göre;
Türkiye’de saf kültür ırkı: %19 melezleri: %44
Ezurum’da saf kültür ırkı: %4 melezleri: %36
Bu dengesizliğin giderilmesi için suni tohumlamaya dayalı bir ıslah çalışması gereklidir.
Bugüne kadar yapılan çalışmaları hem sayı hem de verim bakımından yeterli olmamıştır.
Suni Tohumlama İle İlgili Bazı Kabuller
Hayvan çevre şartları iyileştirilmeden, sadece suni tohumlama ile başarı mümkün değildir.
Örneğin; Erzurum’da Doğu Anadolu Kırmızısına Charolaise ve Simmental Melezleri: Köy ve enstitü şartlarında canlı ağırlık farkları 150 kg olmuştur.
Suni tohumlama uygulamalarına ilgi duymaları ve bilinçli olmaları açısından eğitim faaliyetleri çiftçileri kapsamalıdır.
Erzurum’da Hayvancılık için Hedefler
Daha büyük işletmeler
Daha verimli hayvanlar
Daha iyi barınma, bakım, besleme ve sağlık şartları
Her türlü yem çiftçi tarafından üretilmelidir
İyi tarım uygulamaları dikkate alınmalıdır.
Kaliteli, hatta organik et ve süt üretilmelidir.
Hayvancılık, üretim ve pazarlamadır
Örgütlü hayvancılık gereklidir
Projenin Amacı
2005 yılında pilot uygulama olmak üzere 2006-2010 yılları arasında suni tohumlama uygulamaları yapılarak Erzurum ilinde hayvancılığı geliştirmektir.
Proje kapsamında en az toplam 105 bin hayvana suni tohumlama yapılmış olacaktır ki bu da toplam boğa altı inek sayısının yaklaşık yarısıdır.
Şartlar ve Gerekçeler
IErzurum’un hayvancılıktan başka tarımsal üretim alternatifi yoktur.
Erzurum’da üretim den tüketime zincir 30-36 aydır
Mevcut suni tohumlama faaliyetleri yetersizdir.
Yeterli sayı ve kalitede damızlık hayvan mevcuttur.
Mevcut teknik elemanların teşvik edilmesi gereklidir.
Şartlar ve Gerekçeler
IIÇiftçilerin eğitime ve yönlendirilmeye ihtiyacı vardır.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığının amacıyla paralellik vardır
UNDP, BTC, AB hibe programları finanssal kaynaktır
Yerel yönetim, üniversite, kurumlar ve STÖ’ler projededir.
Bu proje çevre illere de örnek olabilir
Proje Faaliyetleri
ITeknik elemanların tespiti ve eğitimi
Tarım İl Müdürlüğü tarafından tespit ve yönlendirme.
Veteriner Hekimler Odası teşvik mekanizmasını üyeleri için kullanacak
Ocak ayının ikinci haftasında suni tohumlama eğitimi
Bugünkü proje ile ilgili bilgilendirme.
Projede Çalışacak Olan Veteriner Hekim ve
Veteriner Sağlık Teknisyenleri Listesi

Proje Faaliyetleri
IIFaaliyet alanındaki köylerin ve hayvanların tespiti
Faaliyet alanı, merkez ilçe ve ilçelerde seçilen köyleri kapsamaktadır
Merkez ilçe ve ilçelerde yapılacak suni tohumlama sayısı, hayvan potansiyeli ve istekliliğe göre belirlenmiştir.
Tespit edilen köylerdeki işletmelerin seçiminde başarılı olmayı sağlayacak şartlara öncelik verilecektir.
Hayvanların seçiminde, suni tohumlamaya uygun olmasına öncelik verilecektir.
Hayvan ve 2005 yılı için suni tohumlama sayıları

Proje Faaliyetleri III
Çiftçilerin eğitimi
Çiftçi eğitim yöntemleri
İlçelerde çiftçilerle, seminerler düzenlemek.
Çiftçilerin anlayacağı dilde ve bol resimli broşür hazırlamak
Yerel radyo ve televizyonlarla, projenin tanıtılması
Çiftçi eğitimi, 2 Mart 2005’de başalayacak ve 10 günlük sürecektir
Çiftçi eğitimi faaliyetleri I
Kimler eğitimi yapacak?
Üç öğretim üyesi
Veteriner
Zooteknist
Tarım ekomnomisti
İl müdürlüğünden bir veteriner
Kimler eğitimi alacak?
Projede çalışacak veteriner hekim ve sağlık teknisyeni
Suni tohumlama yapılacak köylerin muhtarları ve önder çiftçiler
İl müdürlüğünden bir veteriner
Hangi araçlar kullanılacak ?
Laptop bilgisayar
Data Show (Projektör)
CD
Çiftçi eğitim faaliyetleri II
Nerede yapılacak?
İl ve ilçe merkezinde müdürlüklerinin belirlediği yerlerde
Bu mekan, en az 30 kişiyi alacak ve slayt ve film gösterimine uygun olacak
Ne zaman yapılacak?
İlk durakta saat 10-12,
ikinci durakta saat 14-16
Nasıl gidilecek?
Valilik veya il müdürlüğünün hazırladığı araçla
Çiftçi eğitim faaliyetleri III
Nasıl yapılacak
Önce kısa bir sohbet
Anlatımlar
Proje, suni tohumlama, bakım ve besleme, ekonomi
Filimler
Suni tohumlama
Sür ineklerinin bakım ve beslenmesi
Buzağıların bakım ve beslenmesi
Sığır Barınakları
Eğitim materyalinin verilmesi (Çiftçi el kitabı)
Proje Faaliyetleri IV
Altyapı, sperma temini ve akışının düzenlenmesi
Mevcut olana ilave olarak, gerekli görülen teknik altyapı 12 mar’ta kadar tamamlanacak
Kaliteli spermlerin temini ilke olarak benimsenmiştir.
Boğanın ırkının seçiminde, suni tohumlama yapılacak ineğin şartları dikkate alınacak
Ortalama olarak %60 İsviçre Esmer, %25 Siyah Alaca ve %15 Simmental sperması temin edilmesi kararlaştırılmıştır.
Merkez ilçede ve ilçelerde araç yeterli olmadığı taktirde valilik ve kaymakamlıklardan takviye yapılacaktır. (Aşkale ve Karayazı)
Araçların yakıt masrafları İl ve ilçe müdürlüklerinden, ihtiyaç olduğunda valilik ve Kaymakamlıklardan karşılanacaktır.
Spermaların temini, muhafazası ve dağıtımından Tarım İl Müdürlüğü sorumlu olacaktır.
Proje Faaliyetleri V
Tohumlamayı belli dönemlere yayma Senkronizasyon
İlk yıl, senkronize ve tur sistemi suni tohumlama mart-mayıs aylarında yapılacaktır.
Güz döneminde suni tohumlama için potansiyel ve istek olup olmayacağı belirlenecektir.
Sonraki yıllarda hayvanların önce 10. ve 11. aylarda doğacak şekilde, sonra da 4. ve 5. aylarda doğacak şekilde senkronize edilecektir.
Nerede senkronizasyon yapılacağına hemen karar verilip, buradaki insanlara benimsetilmesi çalışmaları 12 Mar’a kadar tamamlanmalı
Faaliyet Çizelgesi I

Faaliyet Çizelgesi II

Faaliyet Çizelgesi III

Ekonomik Analiz, 2005
(5000 Suni Tohumlama)
Bütçenin Dağılımı
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı: 27.125
BTC Genel Toplam: 50.000 YTL
UNDP Genel Toplam: 27.000 YTL
Özel İdare Genel Toplam : 113.500 YTL
Genel Toplam : 217.625 YTL
Projenin 2005 sonrası finansmanı
Ana finansman AB Hibe programlarından karşılanmaya çalışılacaktır.
Bunun için gerekli hazırlık yapılacak ve müracaat edilecektir.
Mevcut kaynaklardan yararlanılmaya devam edilecektir.
Diğer kaynaklar da araştırılacaktır.
Ekonomik Analiz, 2005
(5000 Suni Tohumlama)
Projenin ekonomik katkısı (PEK)
PEK = 4.000.000 YTL – 217.625 YTL
= 3.782.375 YTL
Proje ekonomik katkı oranı
PEKO = 4.000.000 YTL / 217.625 YTL
= 18.38
Toplam Ekonomik Analiz, 2005-2010
(105.000 Suni Tohumlama)
Tahmini gelir artışı = 84 Milyon YTL
Toplam masraf artışı = 4.294.625 YTL
Projenin ekonomik katkısı (PEK) =
PEK = 84.000.000 YTL – 4.294.625 YTL
= 79.705.375 YTL
Proje ekonomik katkı oranı =
PEKO = 84.000.000 YTL / 4.294.625 YTL
= 19.56
İş tanımı (Valilik)
Projeyi takip eder ve denetler
Proje ile ilgili kurumlar arası koordinasyonu sağlar
Ortaya çıkacak önemli problemleri çözmek için girişimde bulunur
Başarı için teşvik edici rol oynar
İş Tanımı (Proje Koordinatörlüğü)
Vali yardımcısı, öğretim üyeleri, Tarım İl Müdürü ve gerektiğinde kurumlardan diğer katılımcılar.
Merkezi, Tarım İl Müdürlüğündeki bir bürodur.
Proje ile ilgili bilgiler burada toplanacak
Özellikle suni tohumlama çalışmaları sırasında bir kişi sürekli olacak
Buraya ulaşan şikayet, istek ve öneriler anında değerlendirilecek ve ilgili birimlere gereği için ulaştırılacak.
Projenin denetlenebilmesi, tüm telefonların listesi olacak.
Suni tohumlama sırasında haftada bir, koordinatörlük toplanacak.
İş Tanımı (İl Müdürlüğü)
Projenin tümünden, projede verilen görevler doğrultusunda sorumlu olacak
Merkezde yapılan suni tohumlama faaliyetlerinde yetkili ve sorumlu olacak
İlçelerdeki suni tohumlama faaliyetlerine gerekli her türlü desteği sağlayacak
Halledemediği aksaklıkları proje koordinatörlüğüne bildirir
İş Tanımı (İlçe Müdürlüğü)
İlçedeki suni tohumlama faaliyetlerinde yetkili ve sorumlu olacak.
Teknik elemanlara her türlü teknik desteği sağlayacak.
Halledemediği sorunları il müdürlüğüne veya proje koordinatörlüğüne bildirir.
İş Tanımı (Vet. Hek.; Vet. Sağ. Tek.)
Gerekli malzemeyi suni tohumlama faaliyetleri başlamadan hazır eder.
Suni tohumlama faaliyetlerinde başarılı olmak için azami dikkat ve gayret gösterir.
Suni tohumlamanın yanında çiftçilere her türlü eğitim desteğini götürür.
Çiftçi El Kitabından yararlanır ve bu kitapları tohumlama yaptıran çiftçilere hediye eder.
Halledemediği sorunları ilçe müdürlüğüne veya gerekir ise proje koordinatörlüğüne bildirir.
İş Tanımı (Kaymakamlar)
İlçelerdeki suni tohumlama faaliyetlerini sahiplenecek ve başarılı olması için her türlü desteği sağlayacak.
Özellikle projenin ilçede benimsenmesi açısından muhtarlar ve çiftçiler seviyesinde girişimlerde bulunur.
Problemler ve önerilerle ilgili olarak valilik veya proje koordinatörlüğü ile temas kurar.
İş Tanımı (Veterinerler Odası)
Teknik elemanların başarısı için gerekli teşvik mekanizmalarını çalıştırmayı sağlamak.
Erzurum’da suni tohumlama faaliyetlerinin başarısı için gerekli mesleki faaliyetleri yapmak
Önerilerini ve projeyle ilgili ortaya çıkan sonuçları koordinatörlüğe bildirmek
İş Tanımı (Tarım Kredi Kooperatifi)
Proje kapsamında yaptığı suni tohumlama faaliyetlerinde yetkilidir
Valiliğe ve proje koordinatörlüğüne karşı sorumludur.
Çıkacak problemleri ve ortaya koyacağı önerileri proje koordinatörlüğüne getirir.
Endişeler
Suni tohumlama başladığında tüm organizasyon yapılmış olacak mı
Tecrübeli teknik eleman sayısı az
Araba, şoför ve motorin temininde sıkıntılar
Önceden yapılan suni tohumlamayı takip
Her köyde ekiple irtibatlı kişiler bulmak
Köye uğrama saatleri belli olacak ve bundan taviz verilmeyecek
Son Söz
Bu proje, mutlaka başarılması gereken bir projedir.
Bakanlık, Valilik ve Üniversite başta olmak üzere geniş katılımlı bir proje olduğunda başarı şansı yüksektir.
Erzurum’un ve hayvancılığının problemlerine neşter vurmak için bu bir fırsattır
Projede yer alan ve almayan tüm taraflar, üzerine düşeni en iyi şekilde yapmaya çalışır ise başarmamak için sebep yoktur.
Bu metin Proje hazırlama ekibi tarafından proje tanıtımı için hazırlanan slaytlardan alınmıştır.....