Erzurum İli
Büyükbaş Hayvan
Islahı Projesi

2005 – 2010

Proje koordinatörlüğü:
Erzurum Valiliği

Sorumlu Kuruluş:

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Erzurum İl Müdürlüğü

İşbirliği yapılacak kuruluşlar:

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü
Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Tarım Kredi Kooperatifleri 13. Bölge Müdürlüğü
Erzurum Bölgesi Veteriner Hekimler Odası
Erzurum Ticaret Borsası
Erzurum Ziraat Odası

Destekleyen Kuruluşlar:

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
Erzurum Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü
Birleşmiş Milletler Gelişme Programı (UNDP) - Atatürk Üniversitesi
Bakü Tiflis Ceyhan (BTC) Erzurum Projesi ­- Atatürk Üniversitesi

Durum Tespiti (Problem)

Erzurum ilinde büyükbaş hayvan başına verim çok düşüktür.

2003 yılı verilerine göre;

Türkiye’de saf kültür ırkı: %19 melezleri: %44

Ezurum’da saf kültür ırkı: %4 melezleri: %36

Bu dengesizliğin giderilmesi için suni tohumlamaya dayalı bir ıslah çalışması gereklidir.

Bugüne kadar yapılan çalışmaları hem sayı hem de verim bakımından yeterli olmamıştır.

Suni Tohumlama İle İlgili Bazı Kabuller

Hayvan çevre şartları iyileştirilmeden, sadece suni tohumlama ile başarı mümkün değildir.

Örneğin; Erzurum’da Doğu Anadolu Kırmızısına Charolaise ve Simmental Melezleri: Köy ve enstitü şartlarında canlı ağırlık farkları 150 kg olmuştur.

Suni tohumlama uygulamalarına ilgi duymaları ve bilinçli olmaları açısından eğitim faaliyetleri çiftçileri kapsamalıdır.

Erzurum’da Hayvancılık için Hedefler

Daha büyük işletmeler

Daha verimli hayvanlar

Daha iyi barınma, bakım, besleme ve sağlık şartları

Her türlü yem çiftçi tarafından üretilmelidir

İyi tarım uygulamaları dikkate alınmalıdır.

Kaliteli, hatta organik et ve süt üretilmelidir.

Hayvancılık, üretim ve pazarlamadır

Örgütlü hayvancılık gereklidir

Projenin Amacı

2005 yılında pilot uygulama olmak üzere 2006-2010 yılları arasında suni tohumlama uygulamaları yapılarak Erzurum ilinde hayvancılığı geliştirmektir.

Proje kapsamında en az toplam 105 bin hayvana suni tohumlama yapılmış olacaktır ki bu da toplam boğa altı inek sayısının yaklaşık yarısıdır.

Şartlar ve Gerekçeler I

Erzurum’un hayvancılıktan başka tarımsal üretim alternatifi yoktur.

Erzurum’da üretim den tüketime zincir 30-36 aydır

Mevcut suni tohumlama faaliyetleri yetersizdir.

Yeterli sayı ve kalitede damızlık hayvan mevcuttur.

Mevcut teknik elemanların teşvik edilmesi gereklidir.

Şartlar ve Gerekçeler II

Çiftçilerin eğitime ve yönlendirilmeye ihtiyacı vardır.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığının amacıyla paralellik vardır

UNDP, BTC, AB hibe programları finanssal kaynaktır

Yerel yönetim, üniversite, kurumlar ve STÖ’ler projededir.

Bu proje çevre illere de örnek olabilir

Proje Faaliyetleri I

Teknik elemanların tespiti ve eğitimi

Tarım İl Müdürlüğü tarafından tespit ve yönlendirme.

Veteriner Hekimler Odası teşvik mekanizmasını üyeleri için kullanacak

Ocak ayının ikinci haftasında suni tohumlama eğitimi

Bugünkü proje ile ilgili bilgilendirme.

Projede Çalışacak Olan Veteriner Hekim ve
Veteriner Sağlık Teknisyenleri Listesi

Proje Faaliyetleri II

Faaliyet alanındaki köylerin ve hayvanların tespiti

Faaliyet alanı, merkez ilçe ve ilçelerde seçilen köyleri kapsamaktadır

Merkez ilçe ve ilçelerde yapılacak suni tohumlama sayısı, hayvan potansiyeli ve istekliliğe göre belirlenmiştir.

Tespit edilen köylerdeki işletmelerin seçiminde başarılı olmayı sağlayacak şartlara öncelik verilecektir.

Hayvanların seçiminde, suni tohumlamaya uygun olmasına öncelik verilecektir.

Hayvan ve 2005 yılı için suni tohumlama sayıları

Proje Faaliyetleri III

Çiftçilerin eğitimi

Çiftçi eğitim yöntemleri

İlçelerde çiftçilerle, seminerler düzenlemek.

Çiftçilerin anlayacağı dilde ve bol resimli broşür hazırlamak

Yerel radyo ve televizyonlarla, projenin tanıtılması

Çiftçi eğitimi, 2 Mart 2005’de başalayacak ve 10 günlük sürecektir

Çiftçi eğitimi faaliyetleri I

Kimler eğitimi yapacak?

Üç öğretim üyesi

Veteriner

Zooteknist

Tarım ekomnomisti

İl müdürlüğünden bir veteriner

Kimler eğitimi alacak?

Projede çalışacak veteriner hekim ve sağlık teknisyeni

Suni tohumlama yapılacak köylerin muhtarları ve önder çiftçiler

İl müdürlüğünden bir veteriner

Hangi araçlar kullanılacak ?

Laptop bilgisayar

Data Show (Projektör)

CD

Çiftçi eğitim faaliyetleri II

Nerede yapılacak?

İl ve ilçe merkezinde müdürlüklerinin belirlediği yerlerde

Bu mekan, en az 30 kişiyi alacak ve slayt ve film gösterimine uygun olacak

Ne zaman yapılacak?

İlk durakta saat 10-12,

ikinci durakta saat 14-16

Nasıl gidilecek?

Valilik veya il müdürlüğünün hazırladığı araçla

Çiftçi eğitim faaliyetleri III

Nasıl yapılacak

Önce kısa bir sohbet

Anlatımlar

Proje, suni tohumlama, bakım ve besleme, ekonomi

Filimler

Suni tohumlama

Sür ineklerinin bakım ve beslenmesi

Buzağıların bakım ve beslenmesi

Sığır Barınakları

Eğitim materyalinin verilmesi (Çiftçi el kitabı)

Proje Faaliyetleri IV

Altyapı, sperma temini ve akışının düzenlenmesi

Mevcut olana ilave olarak, gerekli görülen teknik altyapı 12 mar’ta kadar tamamlanacak

Kaliteli spermlerin temini ilke olarak benimsenmiştir.

Boğanın ırkının seçiminde, suni tohumlama yapılacak ineğin şartları dikkate alınacak

Ortalama olarak %60 İsviçre Esmer, %25 Siyah Alaca ve %15 Simmental sperması temin edilmesi kararlaştırılmıştır.

Merkez ilçede ve ilçelerde araç yeterli olmadığı taktirde valilik ve kaymakamlıklardan takviye yapılacaktır. (Aşkale ve Karayazı)

Araçların yakıt masrafları İl ve ilçe müdürlüklerinden, ihtiyaç olduğunda valilik ve Kaymakamlıklardan karşılanacaktır.

Spermaların temini, muhafazası ve dağıtımından Tarım İl Müdürlüğü sorumlu olacaktır.

Proje Faaliyetleri V

Tohumlamayı belli dönemlere yayma Senkronizasyon

İlk yıl, senkronize ve tur sistemi suni tohumlama mart-mayıs aylarında yapılacaktır.

Güz döneminde suni tohumlama için potansiyel ve istek olup olmayacağı belirlenecektir.

Sonraki yıllarda hayvanların önce 10. ve 11. aylarda doğacak şekilde, sonra da 4. ve 5. aylarda doğacak şekilde senkronize edilecektir.

Nerede senkronizasyon yapılacağına hemen karar verilip, buradaki insanlara benimsetilmesi çalışmaları 12 Mar’a kadar tamamlanmalı

Faaliyet Çizelgesi I

Faaliyet Çizelgesi II

Faaliyet Çizelgesi III

Ekonomik Analiz, 2005
(5000 Suni Tohumlama)

Bütçenin Dağılımı

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı: 27.125

BTC Genel Toplam: 50.000 YTL

UNDP Genel Toplam: 27.000 YTL

Özel İdare Genel Toplam : 113.500 YTL

Genel Toplam : 217.625 YTL

Projenin 2005 sonrası finansmanı

Ana finansman AB Hibe programlarından karşılanmaya çalışılacaktır.

Bunun için gerekli hazırlık yapılacak ve müracaat edilecektir.

Mevcut kaynaklardan yararlanılmaya devam edilecektir.

Diğer kaynaklar da araştırılacaktır.

Ekonomik Analiz, 2005
(5000 Suni Tohumlama)

Projenin ekonomik katkısı (PEK)

PEK = 4.000.000 YTL – 217.625 YTL

= 3.782.375 YTL

Proje ekonomik katkı oranı

PEKO = 4.000.000 YTL / 217.625 YTL

= 18.38

Toplam Ekonomik Analiz, 2005-2010
(105.000 Suni Tohumlama)

Tahmini gelir artışı = 84 Milyon YTL

Toplam masraf artışı = 4.294.625 YTL

Projenin ekonomik katkısı (PEK) =

PEK = 84.000.000 YTL – 4.294.625 YTL

= 79.705.375 YTL

Proje ekonomik katkı oranı =

PEKO = 84.000.000 YTL / 4.294.625 YTL

= 19.56

İş tanımı (Valilik)

Projeyi takip eder ve denetler

Proje ile ilgili kurumlar arası koordinasyonu sağlar

Ortaya çıkacak önemli problemleri çözmek için girişimde bulunur

Başarı için teşvik edici rol oynar

İş Tanımı (Proje Koordinatörlüğü)

Vali yardımcısı, öğretim üyeleri, Tarım İl Müdürü ve gerektiğinde kurumlardan diğer katılımcılar.

Merkezi, Tarım İl Müdürlüğündeki bir bürodur.

Proje ile ilgili bilgiler burada toplanacak

Özellikle suni tohumlama çalışmaları sırasında bir kişi sürekli olacak

Buraya ulaşan şikayet, istek ve öneriler anında değerlendirilecek ve ilgili birimlere gereği için ulaştırılacak.

Projenin denetlenebilmesi, tüm telefonların listesi olacak.

Suni tohumlama sırasında haftada bir, koordinatörlük toplanacak.

İş Tanımı (İl Müdürlüğü)

Projenin tümünden, projede verilen görevler doğrultusunda sorumlu olacak

Merkezde yapılan suni tohumlama faaliyetlerinde yetkili ve sorumlu olacak

İlçelerdeki suni tohumlama faaliyetlerine gerekli her türlü desteği sağlayacak

Halledemediği aksaklıkları proje koordinatörlüğüne bildirir

İş Tanımı (İlçe Müdürlüğü)

İlçedeki suni tohumlama faaliyetlerinde yetkili ve sorumlu olacak.

Teknik elemanlara her türlü teknik desteği sağlayacak.

Halledemediği sorunları il müdürlüğüne veya proje koordinatörlüğüne bildirir.

İş Tanımı (Vet. Hek.; Vet. Sağ. Tek.)

Gerekli malzemeyi suni tohumlama faaliyetleri başlamadan hazır eder.

Suni tohumlama faaliyetlerinde başarılı olmak için azami dikkat ve gayret gösterir.

Suni tohumlamanın yanında çiftçilere her türlü eğitim desteğini götürür.

Çiftçi El Kitabından yararlanır ve bu kitapları tohumlama yaptıran çiftçilere hediye eder.

Halledemediği sorunları ilçe müdürlüğüne veya gerekir ise proje koordinatörlüğüne bildirir.

İş Tanımı (Kaymakamlar)

İlçelerdeki suni tohumlama faaliyetlerini sahiplenecek ve başarılı olması için her türlü desteği sağlayacak.

Özellikle projenin ilçede benimsenmesi açısından muhtarlar ve çiftçiler seviyesinde girişimlerde bulunur.

Problemler ve önerilerle ilgili olarak valilik veya proje koordinatörlüğü ile temas kurar.

İş Tanımı (Veterinerler Odası)

Teknik elemanların başarısı için gerekli teşvik mekanizmalarını çalıştırmayı sağlamak.

Erzurum’da suni tohumlama faaliyetlerinin başarısı için gerekli mesleki faaliyetleri yapmak

Önerilerini ve projeyle ilgili ortaya çıkan sonuçları koordinatörlüğe bildirmek

İş Tanımı (Tarım Kredi Kooperatifi)

Proje kapsamında yaptığı suni tohumlama faaliyetlerinde yetkilidir

Valiliğe ve proje koordinatörlüğüne karşı sorumludur.

Çıkacak problemleri ve ortaya koyacağı önerileri proje koordinatörlüğüne getirir.

Endişeler

Suni tohumlama başladığında tüm organizasyon yapılmış olacak mı

Tecrübeli teknik eleman sayısı az

Araba, şoför ve motorin temininde sıkıntılar

Önceden yapılan suni tohumlamayı takip

Her köyde ekiple irtibatlı kişiler bulmak

Köye uğrama saatleri belli olacak ve bundan taviz verilmeyecek

Son Söz

Bu proje, mutlaka başarılması gereken bir projedir.

Bakanlık, Valilik ve Üniversite başta olmak üzere geniş katılımlı bir proje olduğunda başarı şansı yüksektir.

Erzurum’un ve hayvancılığının problemlerine neşter vurmak için bu bir fırsattır

Projede yer alan ve almayan tüm taraflar, üzerine düşeni en iyi şekilde yapmaya çalışır ise başarmamak için sebep yoktur.

 

Bu metin Proje hazırlama ekibi tarafından proje tanıtımı için hazırlanan slaytlardan alınmıştır.....