ŞAP HASTALIĞI

                Şap hastalığı eskiden beri bilinen, ülkeler arası canlı hayvan ve hayvansal ürün ticaretini olumsuz etkileyen, büyük ekonomik kayıplara neden olan, çift tırnaklı hayvanların hızla gelişen ve çok bulaşıcı bir viral hastalığıdır. Bu hastalığa sığır, manda, koyun, keçi yanında yabani çift tırnaklı hayvanlarda duyarlıdır.

            Şap virusu en küçük viruslardan olup O,A,C,SAT 1, SAT 2, SAT 3 ve ASİA 1 olmak üzere 7 tipi mevcuttur. Şap virusu 22 derece sıcaklıkta 8-10 hafta, dış ortamda, saman,ot vs. 15 hafta, hayvan dışkısında kışın 6 ay, bulaşık ayakkabılarda 14 hafta kadar yaşayabilir.

            Şap hastalığı hasta hayvanların direk teması ile bulaşma oranı hava yolu ile %95 dir. Sığırlar nefes hacimlerinin fazla olmasından dolayı bu yolla hastalık bulaşmasında en büyük riski taşırlar. Dolaylı olarak ise kuşlar, fareler, domuzlar, bulaşık yem, ot, su, et ve süt ürünleri, bulaşık insan hareketleri başlıca sayabileceğimiz bulaşma yollarıdır.

            Hastalık hayvanlarda ağızda, ayaklarda ve memelerde oluşan yaralar, yüksek ateş, halsizlik, iştahsızlık, huzursuzluk gibi belirtilerle kendini gösterir.

            Hastalık aşılama, karantina ve hayvan hareketlerinin kontrolü gibi uygulamalarla kontrol altına alınabilir.

            Şap hastalığının hayvanlarda meydana getirdiği verim kaybından dolayı üreticinin büyük bir ekonomik kaybı olmaktadır.

                Şap hastalığından korunmak için yeni alınan hayvanlar 20 gün diğer hayvanlara katılmamalıdır. Ahırların girişlerinde hayvanların ayaklarının temas edebileceği dezenfektan madde bulunmalıdır. Ahırlara hayvan bakıcılarından başka kimse sokulmamalıdır. Ahırlarda giyilen kıyafetlerin ayrı olması gerekmektedir. Sağımdan önce ellerin ve sağımda kullanılacak malzemelerin temizliğine dikkat edilmelidir.

Hastalıktan korunmanın en önemli yolu ise aşılamadır. İlimizde bakanlığımızın genelgeleri doğrultusunda iki defa ( ilkbahar, sonbahar) aşılama kampanyası yapılmaktadır. Bu dönemlerin dışında yetiştiricilerin talebi doğrultusunda aşılama yapılmaktadır. Bu hizmetler ilimiz merkez ve 18 ilçede 23 Veteriner Hekim ve 26 Veteriner Sağlık Teknisyeni ile faal olarak yürütülmektedir. Ülke genelinde büyük bir hayvan potansiyeline sahip olan ilimizde 556.087 sığır, 2308 manda, 748.867 koyun ve 82.421 keçi mevcuttur. 2003 yılında hayvan varlığının tamamına yakını aşılama programına alınmış olup ilk dönemde %83 oranında aşılama gerçekleştirilmiştir. Ayrıca aşılamalarda gösterilen titizlik sayesinde hastalık görülen mihrak sayılarında düşüş olmuştur.

Üreticilerimize düşen en büyük görev düzenli olarak hayvanlarını aşılatmaları ve kontrolsüz hayvan hareketlerine imkan vermemeleridir. Bu konulara riayet etmedikleri zaman ekonomik kayıpları olacağı gibi 3285 Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa göre de suç işlemiş sayılacaklardır. Belgesiz hayvan hareketinin cezası hayvan sahibine 1.192.500.000 TL. nakil aracı sahibine 875.000.000 TL. ve 3 ay trafikten men cezası uygulanmaktadır. Aşı yaptırmayanlara ise 24.04.2003 tarih ve 4854 sayılı kanun gereğince 347.000.000 TL. den 694.000.000 TL. ye kadar para cezası uygulanmaktadır.

Üreticilerimiz aşılama ve şap hastalığı ile ilgili Merkezde Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğünden, ilçelerde İlçe Tarım Müdürlüklerinden her türlü bilgiyi alabilirler.